Notatki z pobytu w Zachodniej Galileii

Notatki z pobytu w Zachodniej  Galileii

W dniach 16-23 stycznia  – cykl spotkań i warsztatów prezentujących prace Pogranicza oraz nowy program „Opowieści o Współistnieniu. Niewidzialny Most” w Zachodniej Galileii

Pogranicze prezentowało swoją pracę na zaproszenie Międzynarodowego Stowarzyszenia im. Janusza Korczaka, Instytutu Polskiego oraz Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Tel Awiwie. Jednocześnie wizyta miała charakter roboczy, Zachodnia Galilea wyraziła potrzebę stworzenia instytucji na wzór Pogranicza – Galilejskiego Domu Pogranicza.  Pogranicze pracowało w miejscach,  gdzie sąsiadują ze sobą Żydzi m.in z Polski, Rosji i Maroka, Arabowie chrześcijanie, muzułmanie i Druzowie, Beduini i imigranci z Afryki.

W programie m.in: spotkanie z pracownikami Collegu w Akko, zajmującymi się kwestiami wielokulturowymi,  spotkanie i warsztaty dla  uczestników seminarium w ramach kursu o historii Polski i Żydów polskich, prowadzonego przez Batię Gilad, zwiedzanie galilejskich miejscowości – spotkania z przedstawicielami społeczności bądź władzami miejscowości: Maalot, Tarshiha, M. Hila, Kfar Vradim,  Yanuch-Jat, Mailia, Pki in,  wizyta w Kibucu Lochamej HaGeta’ot – Muzeum Pamięci Dzieci, prezentacja najlepszych praktyk kulturowych bądź społecznych: np. Dom Spotkań dla Gości Divan – w wioskach Druzów, Centrum Wspierania dla Kobiet (program „Igła i Nitka”), projekt Dolina Równości, Ogród Społeczny, Złoty Klub  Kfar Vradim,  Warsztaty dla osób upośledzonych fizycznie i psychicznie  jako miejsce pracy, Szkoła Muzyczna z Orkiestrą, spotkanie Pogranicza oraz zespołu izraelskiego z ambasadorem RP w Izraelu, dyrektorem Instytutu Polskiego, Konsulem  Honorowym Haify i terenów północnych oraz przedstawicielami władz regionalnych Zachodniej Galilei, zawiązanie zespołu, który w przyszłości realizował będzie idee Galilejskiego Domu Pogranicza.

Gospodarzami w Galilei byli: Batia Gilad – Przewodnicząca Międzynarodowego Stowarzyszenia im. Janusza Korczaka, Ilan i Johanna Katz, Aliza Salomon, Ornit Bar Zait – emerytowani nauczyciele m.in historii.

W spotkaniach uczestniczyli między innymi:

Yael Russek – Ambasada RP w Izraelu

Iris Lazarof – Maalot Tarshicha

George Abalone – Maalot Tarshicha

Ajman Shenati – Maalot Tarshicha

Manal Habib – Jat Januch

Dr.  Firas Arraf- Mailya

Liat Blecher – Kfar Vradim

Aviadn Cohen – Kfar Vradim

 

SPOTKANIE W URZĘDZIE MIEJSKIM W MAALOT TARSHICHA

Gospodarze: Iris Lazarof , George Abalone, Ajman Shenati – rozmowa o historii, programach na rzecz społeczności zamieszkujących miasto. Miasto powstało w 1963 roku w wyniku połączenia arabskiej wioski Tarszicha z żydowską osadą Ma’alot. w 2011 roku w mieście żyło ponad 21 tys. mieszkańców, z czego ponad 70,% Żydzi, 9,% Arabowie chrześcijanie, 8,% Arabowie muzułmanie i 0,3% Druzowie. Tarshicha istnieje od 850 lat, do 1948 roku była centrum arabskiego życia. Było to pierwsze w Izraelu miasto dobrowolnej integracji Żydów i Arabów, gdzie Żydzi i Arabowie zadeklarowali, że chcą mieszkać w jednej miejscowości. W momencie połączenia w Ma’alot mieszkało 520 rodzin żydowskich (w większości imigrantów z Afryki Północnej), a w Tarszicha mieszkało około 200 rodzin arabskich i 61 rodzin żydowskich. W latach 90. XX wieku w miejscowości osiedliło się wielu żydowskich imigrantów z krajów byłego ZSRR. Wg. władz pierwsze miasto, które otworzyło się na problemy kobiet, a także nowych społeczności np. wspólnotę Rosjan. Pierwsze miasto, które włączyło się do życia wspólnotowego, dialog międzykulturowy. Miasto z silną obywatelskością, bardzo otwarte na wszelkie inicjatywy społeczne– udziela wielką pomoc i stwarza wszelkie warunki do rozwoju. Obowiązuje zasad – zgłoś pomysł a my pomożemy go zrealizować. Miasto podzielone jest na 5 dzielnic, które są pod opieką „kuratorów”. Zarządzanie dzielnicami odbywa się zgodnie z inicjatywami społecznymi zgłoszonymi przez mieszkańców. Realizowane tu są różne projekty – np. Dzielnica Równości, Ogród Społeczny – projekty stawiając na wspólnotowość bez względu na religię i narodowość. Ostatnią powstałą dzielnicą jest Dzielnica Oliwkową –zbudowano 250 domów zamieszkałych przez muzułmanów, żydów, chrześcijan, nowych emigrantów.

Jedną z najważniejszych instytucji kulturalnych działających w mieście jest Centrum Sztuki Apter Barrer.   Od 1991 roku w mieście odbywa się  z inicjatywy burmistrza Festiwal Kamień w Galilei, podczas którego kamieniarze z różnych państw prezentują swoje rzeźby. Wszystkie prace są wykonywane w kamiennych blokach pochodzących z Galilei. Dziś znajduje się tu ok. 350 rzeźb rozmieszczonych w całym mieście. Miasto posiada bardzo dużo obiektów sportowych, często finansowanych z prywatnych funduszy: stadionów sportowych, boisk do piłki nożnej i koszykówki, sal sportowych, kortów tenisowych, znajduje się tu też basen pływacki oraz lodowisko.

 

WIZYTA W ZŁOTYM KLUBIE W KFAR VRADIM (MIASTO RÓŻ).

Spotkanie z jedną z dyrektorek Klubu – Alizą Katz. Kfar Vradim jest miasteczkiem zamieszkałym prawie w 98 % przez Żydów

Złoty Klub to ośrodek dla seniorów z całodzienną ofertą zajęć, warsztatów, wykładów, kursów językowych, zajęć sportowych itd. Istnieje zespół akordeonistów ( na 12 instrumentów), od 7 lat chór. Obchodzone są wspólnie święta Purim, Nowy Rok, Zielone Świątki. Raz w tygodniu odbywa się spotkanie z psychologiem, bądź porady dla osób ze specjalnymi potrzebami. Raz w miesiącu odbywają się spotkania seniorów z dziećmi z 3 klasy szkoły podstawowej (kółko rysunkowe), przed świętami dzieci przygotowują specjalny program dla seniorów. Raz na miesiąc wyjazd do opery. W każdy poniedziałek seanse filmowe, raz w roku 4 dniowa wycieczka, raz w roku wyjazd zagraniczny. Odbywają się serie wykładów np. dotyczące porad prawnych, zdrowia prowadzone przez wolontariuszy np. adwokatów (porady w sprawach spadkowych). Wszyscy pracujący w ośrodku to wolontariusze. Opłaty za zajęcia są symboliczne – 20 szekli, bądź 120 szekli jeśli zajęcia prowadzone są przez fachowców, ale wtedy prowadzący oddają 20 szekli za każdego seniora, biorącego udział w zajęciach. Klub prowadzi 5 kobiet, pomiędzy którymi podzielone są kompetencje i zadania, jednakże program ustalany jest wspólnie. Klub nie dostaje na działalność funduszy z budżetu Rady Miasta. Jedynie miasto pokrywa koszty ogrzewania, elektryczności, utrzymania ogrodu. Wszystko opiera się na zasadzie wolontariatu i wpłat korzystających z oferty seniorów. W budynku mieści się 100 osób, z oferty korzysta codziennie około 80 osób. W mieście mieszka około 6 tys mieszkańców, mówi się , że 10 % to uczestnicy

 

ZWIEDZANIE WARSZTATÓW RZEMIOSŁA DLA NIEPEŁNOSPRAWNYCH FIZYCZNIE I PSYCHICZNIE (w Kfar Vradim-Wioska Róż). Spotkanie z dyrektorem Ośrodka, który pełnił role przewodnika.

Uczestnicy warsztatów muszą mieć ukończone 21 lat. Do 21 roku osoby upośledzone finansuje państwo, nowoczesnym systemem oświaty zapewnia im się edukację, otacza także wszelką opieką socjalną. Uczestnicy warsztatów pracują w 4 salach warsztatowych, w których od początku do końca powstają:

Stolarnia- ramy do obrazów, elementy ławek i krzeseł drewnianych, sztalugi, Pracownia ceramiki- ozdoby wiszące z ceramiki, hamzy, ptaki ceramiczne z odlewów, Szwalnia – projektowane i szyte obrusy, szmaciane lalki, zabawki z tkanin, pościele, torby, serwety, nakrycia na łóżka, Pracownia komputerowa – montaż filmowy, tworzenie programów komputerowych, kursy komputerowe online, tworzenie stron internetowych. Praca gloryfikowana jest wynagrodzeniem za każdą powstałą rzecz, wszystkie produkty sprzedawane są w sklepiku, w którym znajduje się też bar. Każdy wytworzony w warsztacie przedmiot sprzedawany jest w pięknym ekologicznym opakowaniu ( z użyciem np. pozostałych w stolarni wiórów).

 

WIZYTA W AKKO

w 2011 roku w Akce żyło prawie 46,5 tys. mieszkańców, z czego 64,9% Żydów, 26,7% Arabów-muzułmanów, 2,9% Arabów chrześcijan, 0,2% Druzów i 5,3% innych narodowości. Większość Arabów zamieszkuje Stare Miasto, które jest otoczone nowymi żydowskimi osiedlami mieszkaniowymi. Zespół zabytków Akki jest od 2001 roku umieszczony na liście światowego dziedzictwa UNESCO. W 2008 roku dopisano na tę listę sanktuarium bahaizmu. Tu znajduje się podziemny tunel Krzyżowców (zamknięty dla zwiedzających z powodu remontu). Działa tu bardzo dynamicznie od 1988 roku Stowarzyszenie Rozwoju Społeczności, który za cel postawił sobie pracę na rzecz zmniejszenia napięć społecznych , przełamywanie barier nieufności i nienawiści, rozwój współpracy między wszystkimi społecznościami Akki. Akko jest miejscem judaizmu, chrześcijaństwa, islamu i bahaizmu, a także miejscem zamieszkania takich mniejszości etnicznych jak Druzowie, Beduini i Czerkiesi (grupa etniczna z północno- zachodniego Kaukazu). Działa tu również Centrum Społeczności Żydowsko-Arabskiej, które realizuje projekty kulturowe dla dzieci żydowskich i arabskich, np. program „Pokój Dziecko Izrael”, który angażuje w sztukę i teatr Żydów i Arabów. Dzieci na różnych przykładach, przez dwa miesiące uczą się rozwiązywania konfliktów, i na bazie wspólnych doświadczeń przygotowują spektakl teatralny. Ciekawym jest także program  „Patrioci Akki”, który uczy  młodzież jak promować i stać się ambasadorem swojego miasta (np. poprzez turystykę, czy niezwykłe dziedzictwo historyczne-zbytki). Szczególną opieką otoczeni są także chorzy – latem organizowany jest obóz dla upośledzonych   dzieci żydowskich i arabskich. Dla dorosłych organizowane są kursy nauczania, na których zwłaszcza arabskie kobiety zdobywają wykształcenie i różne umiejętności zawodowe. W mieście działa żydowsko-arabski Teatr Akko ( spektakle tworzą aktorzy żydowscy i arabscy).

8 października 2008 roku w mieście wybuchły zamieszki żydowsko-arabskie, które trwały pięć dni. Bezpośrednią ich przyczyną było złamanie religijnego prawa żydowskiego podczas święta Jom Kippur przez arabskiego kierowcę, który nie uszanował święta. (Niespełna miesiąc później odbywała się konferencja korczakowska z udziałem Bożeny Szroeder. Wiele wystąpień odwoływało się do tych zamieszek i czuło się bardzo silne napięcie pomiędzy mieszkańcami Akko).

 

WYKŁAD NA UNIWERSYTECIE W AKKO DLA STUDENTÓW PROGRAMU KORCZAKOWSKIEGO.

Spotkanie na Uniwersytecie w Akko z grupą osób związanych z ideą ruchu korczakowskiego. Grupę prowadzi Batia Gilad, przewodnicząca Międzynarodowego Stowarzyszenia im. Janusza Korczaka. Na uniwersytecie w Akko prowadzone są regularnie wykłady i spotkania z ludźmi nawiązującymi do ideałów Korczaka w pracy społecznej, historycznej i kulturalnej. Grupa seminaryjna skupia się na historii Polski i Żydów polskich. W roku ubiegłym Pogranicze gościło u siebie studentów, prezentując pracę na rzecz dobrego sąsiedztwa w regionie. Wykład pt. „Niewidzialny Most” poprowadził Krzysztof Czyżewski, przy aktywnym uczestnictwie Batii Gilad,Yael Rusek i Ilana Katza, którzy pracują nad przeniesieniem idei budowniczych mostów do Zachodniej Galilei. Przedstawiono główne idee programu i zaprezentowano dokumentację ze spotkania „Wioska Budowniczych Mostów”.

Dyskusja dotyczyła utworzenia podobnego programu w Zachodniej Galilei. Odbył się także wykład dr Kamila Kijka – historyka i socjologa z Uniwersytetu we Wrocławiu, współpracującego od wielu lat z uniwersytetami w Jerozolimie, Tel-Awiwie, Hajfie. Mówił o powojennym życiu żydowskim w Dierżoniowie, mieście swoich Dziadków. Wykładowi towarzyszyła prezentacja archiwalnych materiałów filmowych.

 

COLLEGE ZACHODNIEJ GALILEI W AKKO, SPOTKANIE Z KADRĄ PROFESORSKĄ

W College studenci studiują na dwudziestu dwóch wydziałach: – socjologia, organizacja socjologii, socjoantropologia, politologia,ekonomia i administracja,  informatyka,  informacja, kryminologia,  politologia,  Środkowy Wschód,  edukacja, trudności w uczeniu się, poradnictwo zawodowe, administracja edukacji, wspieranie edukacji, pomoc społeczna, teatr i taniec, komunikacja interpersonalna,  Administracja publiczna, bezpieczeństwo, zarządzanie zasobami ludzkimi, Holocaust. Spotkanie z profesorami Uniwersytetu w Akko, gdzie ma rozpocząć się cykl wykładów Krzysztofa Czyżewskiego dotyczących praktyk w środowisku wielokulturowym na pograniczach i idei „Niewidzialnego mostu”. Zespół Pogranicza z towarzyszeniem Ilana Katza i Batii Gilad, tworzących społeczność Mostu w zach. Galilei, przedstawili doświadczenie „Wioski Budowniczych Mostów”, która odbyła się latem w Krasnogrudzie. Dyskusja dotyczyła możliwości działań praktycznych w Izraelu, a przede wszystkim kształtu seminarium Mostu na uniwersytecie w Akko.

 

WIZYTA W MI’ILYA,

Miasteczko arabskie położone w zachodniej Galilei. W całosci zamieszkują je greko-katolicy wyznania melkickiego. Spotkanie z urzędzie miasta z dyrektorem centrum kultury, rozmowa o  specyfice regionu, historii miasta, świętach związanych z przynależnością kulturową i wyznaniową.

Wizyta w kościele po wezwanie Marii Magdaleny, podziwianie widoku z dachu kościoła na miejscowości okalające Mi’ilyę. Pod kościołem znajduje się pomnik, będący wyrazem sprzeciwu polityce przejmowania arabskiej ziemi w okolicach Mi’ilji przez państwo Izrael. Autorem pomnika jest znakomity malarz i rzeźbiarz izraelski Ygal Tumarkin. Pomnik przedstawia krzyż wykonany nieregularnie z betonu, pod którym znajduje się rozbite szkło. Na krzyżu znajduje się inskrypcja w językach hebrajskim, arabskim i angielskim wyrażająca sprzeciw konfiskacie ziemi arabskiej, cierpienie tym spowodowane symbolizuje krzyż, natomiast pęknięcie na szkle obrazuje głębokie podziały pomiędzy ludźmi spowodowane decyzją polityków.

 

SZKOŁA MUZYCZNA W Kfar Vradim. Spotkanie z dyrektorem Szkoły  – Reuwenem Malach,  wizytowanie zajęć muzycznych

prowadzonych przez znakomitych muzyków w Kfar Vradim. Orkiestra dęta pod nazwą KfarVradim Big Band, która jest wynikiem wielopokoleniowej pracy nad jazzem, jest wizytówką całego regionu. Zespół tworzą dzieci i młodzież z okolic, w zajęciach bierze udział około 100 osób. Miejsce to odrodziło się dopiero po przybyciu do Maalot znacznej emigracji rosyjskiej, członkami orkiestry są mlodzi z calej. Członkowie zespołu Pogranicza wzięli udział w wieczornej próbie zespołu, dyskutowano też nad możliwą współpracą z Orkiestrą Klezmerską Teatru Sejneńskiego.

 

ZWIEDZANIE GROTY ROSH HANIKRA

Znajduje się tuż przy granicy z Libanem. Są to białe skały kredowe stanowiące zachodnią krawędź grzbietu górskiego Reches ha-Sulam. Grota powstałą w wyniku działania morskiej wody, która przez setki lat żłobiła pieczary. Całkowita długość korytarzy wynosi około 200 metrów. Znajduje się tu  kolej linowa zabierająca turystów na dół do jaskiń. Kolejka linowa jest najbardziej stromą na świecie o nachyleniu 60 stopni. W grotach wyświetlana jest prezentacja audiowizualna , opowiadająca historię groty, oparta na obrazie, dźwięku i komentarzu historycznym. Przebiegała tędy linia kolejowa z Hajfy do Bejrutu w Libanie. Podczas II wojny światowej wybudowano most i tunel kolejowy, który miał służyć do transportu wojska Brytyjskiego. Podczas Wojny domowej w Mandacie Palestyny członkowie żydowskiej organizacji paramilitarnej, wysadzili tunel w Rosz ha-Nikra aby uniemożliwić wojskom Brytiskim wkroczenie do Palestyny. Było to w czerwcu 1946. Po zakończeniu  wojny izraelsko-arabskiej, na początku 1949, miejsce to było miejscem szczególnym i bardzo symbolicznym –prowadzono tu negocjacje, które zakończyły się podpisaniem porozumienia o zawieszeniu broni. Tunelu jednak nie odbudowano i przejście jest nieczynne

 

WIZYTA W HAN SUR SUUK

ruiny dawnego pałacu, za czsow tureckich .Dziś miejsce turystyki i wypoczynku na okolo ruin, przyszła siedziba Społeczności Budowniczych Mostów Zach. Galilei.

 

WIZYTA W KIBUCU LOCHAMEJ HAGETA’OT

Stałymi mieszkańcami kibucu są wyłącznie Żydzi świeccy. Tu mieszka współpracujący od wielu lat z Pograniczem dr Beniamin Anolik– wieloletni prezes Komitetu Korczakowskiego w Izraelu. Zwiedzanie Muzeum Dzieci Jad LaJeled (Muzeum Pamięci Dzieci) poświęconego pamięci Janusza Korczaka i dzieciom Holocaustu, pod opieką Batii Gilad, która była jedną z współtwórczyń ekspozycji poświęconej Korczakowi i edukcji w duchu Korczaka. Bardzo ciekawe architektonicznie muzeum (budynek w formie wieży) dokumentuje historię żydowskich dzieci podczas Holocaustu. W budynku muzeum prezentowane są ekspozycje „Zagłada dzieci żydowskich”, „Dzieci Korczaka”, „Po jeden obraz” i „Znaki życia”. W muzeum prowadzone są zajęcia dla grup szkolnych w sali teatralnej, plastycznej, literackiej. Obowiązkowe muzeum dla wszystkich dzieci w Izraelu.

Spotkanie z Mosze Shnerem – profesorem uniwersytetu, synem Sary Shner, pisarki pochodzącej z Sejn , która była wieloletnią historyczka, znajdującego się w kibucu Muzeum Dziedzictwa Żydowskiego Oporu i Holocaustu, Centrum Studiów i Dokumentacji imienia Icchaka Katzenelsona. Muzeum Dziedzictwa Żydowskiego Oporu i Holocaustu, Centrum Studiów i Dokumentacji imienia Icchaka Katzenelsona zawiera kilka działów, bibliotekę i archiwum z bogatą kolekcją dokumentów o żydowskim ruchu oporu i obozach koncentracyjnych. W muzeum znajdują się ekspozycje: „Holenderscy Żydzi w czasie Holocaustu”, „Pamiętaj”, „Hitlerowskie obozy koncentracyjne”, „Nazistowskie Niemcy odbijają kraje i narody”,”Icchak Kacenelson”, „Deportacje i getta”, „Żydowski ruchu oporu w czasie Zagłady”, „Powstanie w getcie warszawskim”, „Sprawiedliwi wśród narodów świata”, „Miriam Novitcz”, „Auschwitz”, „Pamięć Auschwitz”, „Najbliższa prawdy”. Muzeum prowadzi działalność badawczą, edukacyjną, wydawniczą i kulturową. Muzeum powstało w 1950 roku, było pierwszym muzeum Holocaustu na świecie. Jego założycielami byli członkowie żydowskich grup oporu, którzy ocaleli z Holocaustu w Polsce i Litwie, ocaleni powstańcy z getta warszawskiego i wileńskiego, oraz byli więźniowie obozów koncentracyjnych. Wśród nich znajdowali się Icchak Cukierman i Cywia Lubetkin z Żydowskiej Organizacji Bojowej. Wizyta na cmentarzu, odwiedzenie grobów Sary Shner oraz Icchaka Cukiermana i CywiLubetkin.

 

PODRÓŻ DO NAZARETU, BEATITUDE oraz TABHA- MAGADAN

Nazaret – Bazylika Zwiastowania Pańskiego- zbudowana w latach 1961-1969, bardzo nowoczesna architektonicznie i wystrojem. Wedle tradycji chrześcijańskiej bazylika stoi na miejscu, w którym Archanioł Gabriel miał zwiastować Maryi, iż stanie się Matką Syna Bożego. W Bazylice znajdują się wizerunki Maryi z różnych części świata. Jeden z opiekujących się Bazyliką Franciszkanów, przywołał postać księdza Romana Waszkinela. R. Waszkinel to bardzo znany polski ksiądz katolicki i filozof żydowskiego pochodzenia ( o swoim żydowskim pochodzeniu dowiedział się 12 lat po przyjęciu święceń kapłańskich), doktor filozofii, emerytowany pracownik naukowy Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. Jest aktywnym uczestnikiem dialogu chrześcijańsko-żydowskiego, dla którego uczynił bardzo wiele.Był wielokrotnie gościem Pogranicza

Tabha- Magadan – Kościół Rozmnożenia Chleba – nad jeziorem Galilejskim w Izraelu. „samotne miejsce”, gdzie Jezus nakarmił tłumy – 5 tys.- pięcioma bochenkami chleba i dwoma rybami. Znajdują się tu resztki podłogowych mozaik wraz z fundamentami bizantyjskiej bazyliki. W 2015 r, latem, w nocy, kościół Rozmnożenia Chleba został podpalony. Dwie osoby zostały ranne. Kościół został poważnie zniszczony a straty materialne bardzo duże ( kilku milionów szekli). Na ścianach parkanu okalającego, tuż przy kościele znajduje się wystawa fotografii dokumentujących to zdarzenie. Sprawcy zostawili ma ścianie napisy w języku hebrajskim, pochodzące z modlitwy odmawianej trzy razy dziennie przez praktykujących żydów, w której znajduje się prośba do Boga o unicestwienie bożków i pogan. Ten sam kościół był już zaatakowany w kwietniu 2014 r. Wówczas grupa nastolatków obrzuciła kamieniami i opluwała krzyże i ołtarz świątyni.

Beatiitudes – Góra Błogosławieństw – Góra Kazań.  na Górze –miejsce, gdzie Jezus samotnie się modlił i skąd głosił kazania. W 1964, jako pierwszy po św. Piotrze przebywał w na Górze Jan Paweł II – nawiedził to miejsce podczas swej pielgrzymki do Izraela. 24 marca 2000 papieska msza, zgromadziła blisko 100 tysięcy ludzi. Kolejna pielgrzymka w 2009 r. papieża Benedykta XVI skończyła się skandalem dyplomatycznym, bowiem papież nie przeprosił Żydów za Holokaust. Zostały zerwane stosunki dyplomatyczne z Watykanem. Dopiero, tuż przed odlotem, na lotnisku, wchodząc do samolotu papież wyrzekł słowa przeprosin.

 

WIZYTA W PEKI’IN, YANUCH, YANUCH JAT – DRUZOWIE

Druzowie zamieszkują górzyste regiony ponieważ zwłaszcza w początkowym okresie ich emigracji stanowiły one najlepsze schronienie. W Libanie, Syrii, Izraelu mieszka około 1 milion 800 tys. Druzów, w samym Izraelu ok. 130 tys. Druzów.

Druzowie w Państwie Izrael.

Od samego początku istnienia Izraela służą oni w armii, deklarując tym samym swoją przynależność i tożsamość. Tworzą Batalion Druzki. Osady Druzów znajdują się głównie na północy kraju (Galilea, rejon Góry Karmel oraz Wzgórza Golan). Tu znajdują się najważniejsze dla nich religijnie miejsca. Najważniejsze z nich to grobowiec Nebi Shu’eib (Proroka Jerty), do którego to według Starego Testamentu należały stada, które pasł Mojżesz, kiedy dostrzegł krzew gorejący i usłyszał słowa, że ma udać się do faraona i wyprowadzić Izraela z Egiptu. Grobowiec ten zlokalizowany jest nieopodal Jeziora Galilejskiego. O tym,  jak ważne jest to miejsce, niech świadczy to, iż  każdego roku, 25go kwietnia, Druzowie zbierają się przy grobie aby przedyskutować sprawy dotyczące ich społeczności.

 

WIZYTA W PEKI’ IN

Peki’ in – nazwa miejscowości wywodzi się od doliny, w której tryska źródło. Według lokalnej tradycji nazwa miejscowości wywodzi się z czasów rzymskich i w języku arabskim oznacza „Mała Dolina”. Peki’in  jest jedną z najstarszych wiosek w kraju, od czasów biblijnych nieustannie zamieszkiwaną przez niewielką społeczność żydowską. Świadectwem tego jest synagoga z czasów rzymskich –odrestaurowana w 1955 roku przez rząd z funduszy Izraelskiego Ministerstwa Religii. Synagoga została zbudowana w 1873 roku. Zbudowano na miejscu beit midraszu ( synagoga ze specjalnym pomieszczeniem przeznaczonym do studiów talmudycznych dla chłopców i dorosłych ) rabbiego Joszua ben Hananiaha, który żył w II wieku. W 1926 i 1930 roku znaleziono w niej 2 kamienne tablice z okresu drugiej Świątyni Jerozolimskiej. Na jednej znajdują się wizerunki menory, szofaru i lulawu (gałąź palmy daktylowej), a na drugiej brama z kolumnami po bokach, które symbolizują bramę do Świętego Świętych. Innym związanym ze społecznością żydowską symbolem Peki’in jest jaskinia, w której przez 13 lat Rabin Shimon bar Yochai ukrywał się przed Rzymianami i według tradycji mistycyzmu miał tu napisać „Księgę blasku”, mistyczny komentarz do Tory. W Peki’in znajdują się oprócz synagogi ( dziś nieczynnej, ale można ją zwiedzać), kościoły grekokatolicki, prawosławny, oraz cmentarz druzki. Z uwagi na dużą społeczność Druzów, znajduje tu druzka szkoła, która jest najstarszą w kraju. Założyli ją Rosjanie w XIX wieku.

Żyją tu dziś 4 grupy:

-76,9% Druzowie

-21, 6% Chrześcijanie

-1,5% Arabowie – muzułmanie (nowa dzielnica arabska)- 15 rodzin , nie mają meczetu, modlą

się w Tarszicha

-Kilka rodzin żydowskich

Mieszkańcy skarżą się, iż  Żydzi pobożni wykupili kilkadziesiąt domów, które niszczeją, aby zaznaczyć swoją obecność, że te ziemie należały do nich, co jest powodem konfliktów mieszkańców, którzy mieszkają od zawsze razem). Podczas II wojny libańskiej w 2006 roku na miejscowość spadły rakiety wystrzelone przez organizację terrorystyczną Hezbollah z Libanu.

Spotkanie w Synagodze z Margolitą Zinati

Margolit Zinati- żydowska opiekunka Synagogi, potomkini Rodziny, która przeżyła zburzenie Świątyni Jerozolimskiej. Wizerunek Synagogi znajduje się na banknocie 100 szeklowym,obok wizerunku, Icchaka Ben Cwi -polityka i działacza ruchu syjonistycznego, drugiego prezydenta Izraela. 4 lata temu prezydent Peretz uczcił to miejsce, zakupił jeden z domów przy Synagodze dla swojej żony, który został przekazany Żydom. Tu znajduje się dom Druzów, posiadający wspólną ścianę z synagogą. Podczas wojny, która wybuchła po deklaracji niepodległości przez władze Izraela, Druzowie stanęli w opozycji do arabskiego nacjonalizmu.

 

Wizyta w Domu Spotkań dla Gości- DIVAN

Młodzież po odbyciu służby wojskowej odnowiła stary dom na wzór tych najstarszych ( dom dziadków jednego z młodych ludzi, który opiekował się swoją babcią i która zmarła 7 lat temu pozostawiając w spadku dom swojemu wnukowi (pozostali wnukowie nie byli zainteresowani)), tworząc z niego Dom Gościnny do spotkań, który dziś służy turystom (można w nim skosztować herbatę z imbirem w tradycyjnych naczyniach). W osadzie znaleziono 7 miejsc, gdzie pod ziemią znajduje się woda. We wiosce znajdują się tłoczarnie oliwy, oraz muzeum do wyciskania w sposób tradycyjny oliwy, restauracja i sklep z wyrobami tradycyjnymi.

Flaga Druzów (wg gospodarza Divanu)

Czerwony – miłośc

Żółty – zboże, cierpliwość

Niebieski – woda, niebo

Biały – czystość, moralność

Zielony – natura

Wizyta w Centrum Wspierania Rozwoju Kobiet, realizuje projekt „Igłą i nitka”

10 lat wcześniej zniszczony budynek został poddany renowacji, dziś Centrum to miejsce turystyczne (z poczęstunkiem), ale także służący budowania ciągłej wspólnoty i podtrzymywania tradycji dla kobiet. Należy do niego 15 kobiet, w przyszłości 30 Kobiety Druzów nie mogą opuszczać swojej wsi, osady, miasteczka, stąd powstanie tego, domu Centrum jako miejsca spotkania dla kobiet. Są jednakże kobiety, które pracują z dala od domu(coraz częściej). Wg prawa religijnego i obyczajowego do 16 roku Druzowie mogą robić co chcą. 2 razy w tygodniu chodzi się do świątyni przez 3 miesiące, potem dokonuje się wyboru .

Pobożny Druz.

Druzowie dzielą się na uqqal („oświeconych”, którzy stanowią ok. 15 % społeczności i noszą białe okrycie głowy) oraz juhal (nieświadomych).  Dostęp do świętych pism mają tylko oświeceni, oświeconymi mogą być  zarówno mężczyźni (noszą białe nakrycia głowy) jak i kobiety (nakrywające głowę białymi chustami, welonami). Nie ma znaczenie, kiedy człowiek staje się oświeconym. Najważniejsza jest chęć poznania tajemnic religijnych oraz dojrzałość do zachowania ich w tajemnicy, dotyczy to zarówno kobiet jak i mężczyzn. Po 50 roku życia kobiety powinny zdecydować się na bycie pobożnymi, oświeconymi. Jeśli się decydują – np. nie mogą kierować samochodem, nie mogą być z obcym mężczyzną w jednym pomieszczeniu. Kobiety i mężczyźni są równi. Pobożna kobieta zakrywa usta białym welonem. Sąd Druzów nosi nazwę Szary. Kobiety mogą prosić o rozwód. Podział majątku oraz opieki nad dziećmi narzuca Szary. Jeśli kobieta wyjdzie za mąż za innego, jest poza nawiasem grupy do końca życia. Jeśli rozwodzi się z mężem Druzem nigdy nie może się już z nim spotkać. Rolę swata pełni w wiosce mężczyzna – ta funkcja zwana jest ARAFI

Spotkanie z Immamem z Yanuch

Immam twierdzi, iż Druzowie wywodzą się od  teścia Mojżesza, który choć nie był Żydem, wspierał ten lud. Według Druzów chrześcijanie, żydzi, i muzułmanie odeszli od prawdziwej wiary, tworząc różnego rodzaju nowe rytuały – np. czczenie dni świętych czy pielgrzymki, które zmieniają prawdziwą relację z Bogiem. Druzowie uważają iż pojednanie z Bogiem odbywa się ciągle, w każdym dniu życia i  na dowód tego nie potrzeba jakiś specjalnych zabiegów, czynów, czy rytuałów. Dlatego nie uznają  dni świętych, pielgrzymek, postów i rozgrzeszeń. Uważają, że rozgrzeszenie  oraz pokuta zachęcają– do ponownego grzeszenia. Spotkanie trwało 30 min. Mowa była również o szacunku do starszych, do tradycji i do dążenie do bycia pobożnym, oświeconym. (oprócz immama i Manal Habib -na spotkaniu w urzędzie (w Sali konferencyjnej) było jeszcze 5 osób,

Flaga Druzów wg imama w Yanuch:

– Kolor zielony – symbolizuje zielony kolor Arki Noego i gałązkę oliwną.

– Kolor czerwony – symbolizuje ogień, krew i religię Mojżesza.

– Kolor żółty – nawiązuje do koloru pustyni, symbolizuje światło spływające na Jezusa, kiedy ten rozmawiał z Bogiem.

-Kolor niebieski – kolor symbolizujący jak Jezus szedł do nieba

– Kolor biały – nawiązuje do białego koloru, który nosił Muhammad. Kolor ten oznacza pokój i szacunek do wszystkich religii.

Najważniejszy dla Druzów (wypowiedź immama z Yanuch) jest zakaz złego traktowania różnych religii.

Główne zasady wyznawców to:

-Mówienie prawdy

– Pomaganie innym Druzom czyli współwyznawcom

– Odrzucanie starych wierzeń

– Oczyszczanie się z herezji

– j poddawanie się  woli Boga

Wizyta w Jat

W Yanuch Jat nasze spotkanie z imamem i 2 przedstawicielami Druzów i Manal Habib odbywa się tuż przy świętym miejscu, któremu przechodzący oddają hołd- jest to grób Szejka Abu Arus ( jeden z pierwszych misjonarzy szerzących religię druzką). Mieszka tu około 5500 osób (Jat – Januch obie miejscowości razem). Immam także mówi o pobożności i dążeniu do tego aby być tzw. „świadomym”.

Niedaleko Januch Jat

Druzowie nie mają cmentarzy. Cmentarz to rodzaj grobowca, do którego wkłada się zwłoki, a po 7 latach kości zabiera się z grobowca. Druzowie nie przywiązują wagi do ciała. Niedaleko Yanuch, przy ogrodzonym cmentarzu przewodnik mówi dlaczego w religii druzkiej nie tworzy się cmentarzy, jednakże ponieważ ten cmentarz jest związany z bohaterstwem zamordowanych żołnierzy, na wzór i chrześcijan i żydów stworzyli miejsce, gdzie można oddawać bohaterom hołd. Przy grobach zabitych młodych żołnierzy druzkich (8 żołnierzy, lekarz, 2 oficerów) przewodnik opowiada o męstwie i heroizmie żołnierzy, którzy są w Izraelu traktowani jak bohaterowie, uchodzą za najlepszych w armii izraelskiej. Ich wiara w to że Bóg decyduje o ich życiu, a i tak umiera tylko ciało a dusza odradza się powoduje że walczą bez strachu. Reinkarnacja jest czymś najważniejszym. Po śmierci dusza nieboszczyka odłącza się od jego ciała i wędruje do ciała rodzącego się dziecka. Do tego czasu dziecko żyło w łonie matki na podobieństwo zwierzęcia. Wraz z pierwszym oddechem ciało dziecka przenika dusza aby pozostać w nim aż do śmierci.

 

Wizyta w cerkwii greckiej, pod wezwaniem Św. Jerzego w Tarszicha. (grób Św. Jerzego znajduje się w LOD, niedaleko lotniska w Tel Awiwie)Przewodnik nazywa się Raik. Cerkiew grecka z 1894 roku powstała na bazie świątyni bizantyjskiej. Została zniszczona w 1830 roku, budowa trwała 64 lata. Mieszka tu 1500 chrześcijan, głównie w górnej nowej dzielnicy, około 200 w starej dzielnicy. Wierni w cerkwi modlą się w każdą niedzielę, odbywają się msze na święta, chrzciny, śluby. Cerkiew straciła swój prawdziwy wizerunek w wyniku remontu z lat 50 –tych, w którym zamalowano kamienne ściany, zaprawą tynkową.

.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *